By OTTO


มนต์รักดอกคำใต้  โดย มนัส กิ่งจันทร์

หนังไทยกับเพลง มีความสัมพันธ์กันมานาน แม้จะไม่ใช่หนังเพลง แต่ก็ยังมีเพลงอยู่ในหนังเสมอ อย่างน้อย ๆ ก็เพลงไตเติ้ลเรื่อง ส่วน มนต์รักดอกคำใต้ นี้ต้องเรียกว่า เป็นการนำเพลงดังมาสร้างเป็นหนัง

                แรกๆ เพลงนี้จะอยู่ในหนังของชรินทร์ นันทนาคร เรื่อง แมวไทย  (2511 มิตร-เพชรา) เป็นหนังครบรส ชื่อหนังก็มาจากชื่อขบวนการแมวไทย ซึ่งเป็นคนที่คอยกำจัดพวกทำผิดกฎหมาย หนังออกฉายครั้งแรกวันที่ 27 กันยายน 2511 ที่โรงหนังคาเธ่ย์ แต่คนดูก็จำหนังว่าหนังมีเพลงมนต์รักดอกคำใต้ มีเรื่องเล่าว่า ครูรังสี ทัศนพยัคฆ์ ผู้กำกับหนังเรื่องนี้เคยทักคุณชรินทร์ไว้ในระหว่างถ่ายทำหนังให้เปลี่ยนชื่อเป็นเรื่อง มนต์รักดอกใต้ ดีกว่า แต่คุณชรินทร์ก็ยังชอบชื่อ แมวไทย



ต่อมา สมพงษ์ วงศ์รักไทย นักพากย์ชื่อดังแยกตัวจากครูชาลี อินทรวิจิตร มาสร้างหนังเอง ก็นำเพลงนี้มาดัดแปลง สร้างเป็นหนังเรื่อง มนต์รักดอกคำใต้ นำแสดงโดย สมบัติ-เพชรา มีครูเนรมิตเป็นผู้กำกับการแสดง อาศัยว่าเพลงดังอยู่แล้ว พอออกฉายวันที่ 15 กันยายน 2515 ที่โรงหนังเพชรรามา ก็ติดกระแสหนังเพลงในยุคนั้น ชื่อหนังจึงติดปากคนดูมาจนถึงวันนี้ แต่ถ้าใครอยากพิสูจน์ความดังของหนัง ก็เสียใจด้วยเพราะปัจจุบันหนังเรื่องนี้ไม่มีฟิล์มเหลือให้ฉายได้อีกแล้ว คงเหลือแต่เรื่องย่อๆ

ตอนที่สร้างหนังนั้น ดอกคำใต้ ยังเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงราย แต่หนังก็ไม่ได้เน้นสถานที่ เพียงแต่ให้นางเอกเป็นสาวเหนือที่ชื่อว่า คำใต้ และพบรักกันที่จังหวัดเชียงใหม่ หนังเริ่มเรื่อง เมื่อเรืออากาศโทเกียรติยศ (สมบัติ เมทะนี) ซึ่งเป็นนายทหารจบจากเมืองนอก จ้างเหมาเครื่องบินบริษัทเดินอากาศไทยนำคณะนายทหารต่างชาติซึ่งเป็นครูฝึกสอนการบินและเพื่อนๆ ไปเที่ยวเชียงใหม่ ระหว่างอยู่บนเครื่องบินนั้น เกียรติยศก็คุยฟุ้งว่า พอเครื่องลงที่สนามบินก็จะมีสาวงามมาคอยฟ้อนต้อนรับ ทุกหนทุกแห่งที่เดินผ่านไปก็จะปูโปรยไปด้วยดอกไม้นานาพันธุ์ ส่วนไกรสรเพื่อนสนิทอีกคนของเกียรติยศก็มุ่งมั่นแต่จะลิ้มลองสาวเหนือที่เขาลือกันนักกันหนาว่าสวยงาม



แต่เมื่อเครื่องบินลงจอดที่สนามบินเชียงใหม่ กลับพบแต่ความว่างเปล่า ไม่มีใครมาฟ้อนต้อนรับ คงมีแต่จ่าอากาศโทชะโอด (สังข์ทอง สีใส) มารอรับอยู่คนเดียว ได้ความจากชะโอดว่า ก่อนหน้านี้ หนังสือพิมพ์ลงข่าววิพากษ์วิจารณ์สาวเหนือในแง่ไม่ดี หาว่าใจง่าย ซื้อได้ด้วยเงิน ทำให้ชะโอดไม่สามารถจัดหาสาวงามมาฟ้อนต้อนรับตามที่เกียรติยศสั่งการได้ เกียรติยศจึงแก้ต่างกับคณะนายทหารว่า ในงานเลี้ยงคืนนี้ จะมีสาวๆ มาฟ้อนต้อนรับเพราะกลางวันไม่ว่าง

เมื่อถึงงานเลี้ยงกลางคืน ก็มีสาวงามมาฟ้อนต้อนรับ เป็นที่ถูกอกถูกใจนายทหารต่างชาติ งานนี้ คำใต้ (เพชรา เชาวราษฎร์) ดูจะโดดเด่นกว่าใครๆ และเพราะความเชื่อว่า สาวเมืองเหนือซื้อได้ด้วยเงินทำให้ไกรสรพูดจาแทะโลมคำใต้ถึงขั้นจะขอซื้อบริการ เมื่อคำใต้บ่ายเบี่ยง ก็เกิดการยื้อยุดฉุดกระชากกัน เกียรติยศเข้าช่วยเหลือคำใต้ไว้ได้

คณะนายทหารกลับกรุงเทพฯ แล้ว แต่เกียรติยศมีภารกิจต้องปฏิบัติราชการต่อ จึงทำให้มีโอกาสสนิทสนมกับคำใต้จนเกิดเป็นความรักขึ้นมา ขณะที่พ่อของคำใต้ก็ถูกบังคับให้ยกคำใต้ให้แต่งงานกับยอดยิ่ง (อดุลย์ ดุลยรัตน์) เศรษฐีที่พ่อและเธอเช่าบ้านขายดอกไม้ แต่ในคืนวันแต่งงาน คำใต้ก็แอบหอบผ้าหนี ยอดยิ่งโกรธจึงพาลูกน้องมาฉุดคำใต้ แต่เกียรติยศ พ่อคำใต้ ชะโอดช่วยขัดขวางและไล่ยิงยอดยิ่งจนหนีไป คำใต้จึงได้แต่งงานกับเกียรติยศแทน



เกียรติยศพาคำใต้มากรุงเทพฯ แต่คุณหลวงกับคุณนายซึ่งเป็นพ่อแม่ไม่พอใจ ไม่รับเป็นสะใภ้ เกียรติยศจึงพาคำใต้ไปอยู่ที่ร้านขายกาแฟของโกฮะและเปลี่ยนชื่อร้านกาแฟเป็นชื่อ กาแฟลูกชายคุณหลวง เพื่อประชดประชันพ่อแม่ตัวเอง จะได้ยอมรับคำใต้เป็นสะใภ้ กระทั่งคำใต้คลอดลูกเป็นผู้หญิงชื่อ ดวงฤดี ความน่ารักของเด็กก็ทำให้คุณหลวงกับคุณนายชักจะใจอ่อนลงบ้าง

                ต่อมาเกียรติยศไปราชการที่เวียดนาม คุณนายจึงจ้างคนมาขโมยตัวหลานไป แต่พ่อคำใต้ขัดขวางจึงถูกตีหัวจนกลายเป็นคนบ้าๆบอๆ ส่วนคำใต้ก็ต้องหาเงินเลี้ยงดูผู้เป็นพ่อ ขณะที่หนังสือพิมพ์ก็ลงข่าวว่า ทหารที่ไปรบเวียดนามสูญหายไป พร้อมกับเครื่องบิน ทำให้คำใต้ไม่สบายใจ ต่อมายอดยิ่งมาเปิดบาร์ในกรุงเทพฯได้พบกับคำใต้และพาไปทำงานที่บาร์ เมื่อเกียรติยศกลับเมืองไทย ก็ออกตามหาคำใต้ แต่คุณนายก็ใส่ไฟว่า คำใต้หนีตามผู้ชายไป เกียรติยศไม่เชื่อจึงพาชะโอดออกไปตามหาที่บาร์ของยอดยิ่ง ก็เผอิญคืนนั้น ไกรสรกับยอดยิ่งวางแผนที่จะมอมเหล้าคำใต้เพื่อหวังเงินจากคุณนายแม่เล่นละครตบตาว่า คำใต้มากชู้หลายชาย ภาพที่เกียรติยศเห็นจึงเสมือนว่า คำใต้กินเหล้าเคลียคลอกับชายอื่น แต่ชะโอดไม่เชื่อ จึงพาเกียรติยศ



ไปดูที่บ้านของยอดยิ่งอีกครั้ง พ่อคำใต้รู้เรื่องนี้ก็แค้นใจ เอามีดไล่แทงยอดยิ่ง แต่ถูกยอดยิ่งยิง ระหว่างนั้นคำใต้มาเห็นเหตุการณ์ ยอดยิ่งจึงเกลี้ยกล่อมให้ปกปิดเป็นความลับ คำใต้ทำทีเป็นยอม เมื่อยอดยิ่งเผลอ คำใต้ก็คว้าปืนยิงยอดยิ่งตาย ตำรวจจับตัวคำใต้ไปเข้าคุก




หลายปีต่อมา เมื่อดวงฤดี (กรรณิการ์ รักวงศ์) โตเป็นสาว เกียรติยศผู้เป็นพ่อก็หาฤกษ์แต่งงานให้ ระหว่างที่รอฤกษ์แต่งงานจากหลวงพ่อนั้น ไกรศักดิ์ (สายัณห์ จันทรวิบูลย์) คู่หมั้นก็พาดวงฤดีไปเดินเล่นที่วิหารร้าง ดวงฤดีผลัดตกท้องร่อง ทำให้กระโปรงสกปรกเลอะเทอะ คำใต้ซึ่งมาเป็นแม่ค้าขายดอกไม้ที่หน้าวิหาร เห็นเข้าก็จำได้ว่านั่นคือลูกสาวของตน แต่ก็ไม่กล้าทักเพราะรับปากกับเกียรติยศไว้ว่า จะไม่ให้ดวงฤดีรู้ว่า มีแม่เป็นคนขี้คุก แต่คำใต้ก็อยากอยู่ใกล้ๆ ลูก จึงช่วยทำแผลและทำความสะอาดเสื้อผ้าให้ เมื่อรู้ว่าทั้งสองจะแต่งงานกัน จึงขอร้องให้ดวงฤดีบูชาพระด้วยดอกคำใต้ ให้อธิษฐานขอพร ดวงฤดีขอพรอยากจะพบแม่บังเกิดเกล้า เมื่อลืมตาขึ้นก็ไม่ปรากฏร่างของคำใต้ คงมีแต่ถุงพลาสติกใส่เงินหนึ่งหมื่นบาทวางไว้แทน



ดวงฤดีนำถุงใส่เงินไปปรึกษาชะโอด ชะโอดเห็นกระดาษจดหมายในถุงใส่เงิน จึงเปิดอ่าน เป็นจดหมายที่คุณนายแม่เขียนถึงยอดยิ่งให้หาทางทำลายชื่อเสียงของคำใต้ ชะโอดรู้ว่าเป็นเงินของคำใต้จึงเล่าเรื่องคำใต้ให้ดวงฤดีฟัง แต่ขอร้องให้เก็บไว้เป็นความลับก่อน เมื่อถึงวันแต่งงาน ขณะกำลังจะสวมมงคลแฝด ชะโอดก็พาคู่บ่าวสาวไปที่ร้านกาแฟร้างเพื่อให้แม่ลูกได้พบกัน ต่างฝ่ายต่างโผเข้ากอดกันด้วยความดีใจ ทางฝ่ายพิธีบ้านคุณหลวงก็หาตัวคู่บ่าวสาวไม่พบ ชะโอดนำจดหมายลายมือคุณนายแม่มาให้เกียรติยศอ่าน ฝ่ายคุณนายแม่ก็สำนึกผิด จึงพากันไปที่ร้านกาแฟ เมื่อไปถึงก็พบว่า บ่าวสาวกำลังหมอบรับน้ำสังข์จากมือคำใต้  แต่หาใช่ รดด้วยสังข์ไม่ กลับเป็นกระบวยที่คำใต้ใช้ทำมาหากินมานั่นเอง เกียรติยศจึงเข้าใจและเห็นใจคำใต้เมียรักและครอบครัวนี้ก็กลับคืนสู่ความอบอุ่นอีกครั้ง